WIRTUALNA NAUKA JAZDY
czyli krótko na ważne tematy ruchu drogowego
autor: inż. Stanisław Kwartnik
KALKULATORY - RUCH DROGOWY
Przedstawiam kalkulatory różnych sytuacji, zjawisk zachodzących w ruchu drogowym. Mogą
być one pomocne dla ludzi szukających odpowiedzi - dlaczego?.
Na ich podstawie można w łatwy sposób przeprowadzić własną analizę i wyciągać wnioski.
Są to zadania matematyczno-fizyczne mojego pomysłu i wykonawstwa - oczekują na sprawdzanie (proszę
o informacje).
Ze swej strony dołożyłem wszelkich starań ale... Do prawidłowego działania wymagają
odblokowanego plugin Flash - jest obecny w nowych przeglądarkach - ewentualnie do pobrania
tutaj .
PASSING SIGHT DISTANCE
wyliczy:
- niezbędną długość drogi i widoczność do podjęcia decyzji;
- czas wyprzedzania;
- prędkość końcową wyprzedzania.
Wystarczy podać prędkość i długość pojazdu, który zamierzamy wyprzedzić, długość
naszego pojazdu i możliwe do osiągnięcia w danych warunkach (obciążenie, stan nawierzchni)
przyspieszenie do 100km/h w sekundach.
STOPPING SIGHT DISTANCE
wyliczy:
- drogę reakcji;
- drogę hamowania;
- drogę zatrzymania;
- czas do zatrzymania;
- prędkość uderzenia w przeszkodę na drodze.
Do wyliczenia należy podać następujące dane (ułamki dziesiętne podajemy z kropką w miejsce
przecinka!):
- możliwe do uzyskania średnie opóźnienie wg stanu nawierzchni drogi w m/s
2;
- prędkość w km/h;
- widoczność drogi lub zwyczajowy odstęp jaki utrzymujemy od poprzedzającego pojazdu;
- swój czas reakcji - zauważenia zagrożenia, podjęcia decyzji i przeniesienia nogi z pedału
gazu na pedał hamulca;
- czas reakcji układu hamulcowego - naciskanie hamulca, wzrost ciśnienia płynu hamulcowego,
rozpieranie tłoczków w cylinderkach, docisk okładzin ciernych do tarczy lub bębnów
hamulcowych;
Program zakłada nagłe pojawienie się nieruchomej przeszkody lub
zatrzymanie się w miejscu poprzedzającego pojazdu - to zdarzenia przy jego uderzeniu w drzewo, w
poprzedzające pojazdy w karambolu, jego czołowe spotkanie z pojazdem jadącym z naprzeciwka.
Sytuacja może być korzystniejsza dla nas przy zaistnieniu stopniowego hamowania poprzednika z
intensywnością mniejszą niż możliwą do uzyskania przez nasz pojazd - ale nie ma podstaw do takiego
założenia.
Sytuacja może być gorsza gdy pojazd po uderzeniu w przeszkodę cofa się w naszą stronę (odbicie
sprężyste).
SAFE SIGHT DISTANCE
wyliczy i pokaże czy założone parametry prędkości, stanu nawierzchni, czasu reakcji i odstępu są
prawidłowe czy też nie.
Kalkulator podaje czas reakcji, drogę przebytą w tym czasie, drogę hamowania, drogę zatrzymania,
prędkość uderzenia w poprzedzający pojazd i czas w którym to nastąpi.
Program do wyliczeń przyjmuje
rzeczywisty czas reakcji
- od naciśnięcia przycisku START do naciśnięcia przycisku STOP.
Zakładam, że w chwili naciśnięcia przycisku START pojazd nagle zatrzymuje się w miejscu.
Aby unikać kolizji należy zwiększać odległość, zmniejszać prędkość i pracować nad czasem
reakcji.
Czas reakcji układu hamulcowego pojazdu bęzie stały - związany z tym pojazdem.
Kalkulator ten wyliczy maksymalną prędkość, której przekroczenie nie pozwoli się zatrzymać
przed przeszkodą.
Należy określić stan nawierzchni, całkowity czas reakcji swój i pojazdu oraz odległość
możliwej przeszkody.
Wybór prędkości dla danych warunków jest zgodą na kolizję, uderzenie w strefie braku
możliwości zatrzymania..
Kalkulator wyliczy prędkość pojazdu przed wypadkiem na podstawie stanu jezdni, długości drogi
hamowania, prędkości uderzenia w przeszkodę (biegli rzeczoznawcy do tego celu używają
profesjonalnych programów).
Tak więc wszystko co uczynisz na drodze jest do udowodnienia przez fachowców.
Uwaga: Ten kalkulator nie uwzględnia pochyłości terenu.
Kalkulator na podstawie rozstawu kół pojazdu, położenia środka ciężkości, stanu nawierzchni,
promienia zakrętu i różnicy poziomów kół wskaże prędkość jazdy przy
której nie odczuwa się siły odśrodkowej oraz skutki przekraczania prędkości:
wpadnięcia w poślizg ewentualnie przewrócenia się pojazdu.
Kalkulator wylicza też prędkość przy której wystąpi poślizg lub przewracanie powodowane
oporami tarcia-przyczepności kół do jezdni.
Uwaga: będący w poślizgu pojazd może się zawsze przewrócić po spotkaniu z przeszkodą o dużym
oporze np krawężnikiem, grząskim podłożem ...
Warunek obliczeń: kąt pochylenia do 45 stopni.
Wersja testowa.
Kalkulator wyliczy wg podanych parametrów promienie wewnętrzne i zewnętrzne poruszania się
kół pojazdu podczas skręcania.
Podaje niezbędny wolny obszar potrzebny do skrętu na łuku.
Podaje różnicę w śladach toczenia kół wewnętrznych i zewnętrznych.
Wszystko to z uwzględnieniem zwisu przedniego. Wstępnie wpisane dane dotyczą samochodu PUNTO II a
po nacisnięciu przycisku dla autobusu.
Wyniki możesz zobaczyć i wydrukować w skali 1:100 lub 1:50.
Uzyskasz odpowiedź: jak parkować?, jak projektować wjazd do garażu?, jak projektować skrzyżowania?,
jak projektować zakręty dróg?
Na wykresie podaję pasy ruchu o szerokości 2.75 m, sytuację i ślady kół przy skręcaniu
pojazdu o 90 stopni.
W Polsce dozwolona jest eksploatacja pojedynczych pojazdów o długości do 12 m, szerokości do
2.60 m(nie licząc lusterek) i promieniu zawracania do 12.5 m.
Tak więc w sytuacjach małych skrzyżowań, wąskich pasów ruchu należy spodziewać się
pojazdów jadących z przeciwka "pod prąd", jeżdżących po krawężnikach i chodnikach.
Wersja testowa.
Kalkulator poda skutki przyhamowania jednego z pojazdów w kolumnie.
Jeśli pojazdy poruszają się w prawidłowych bezpiecznych odstępach i reagują adekwatnie do sytuacji -
nie ma problemu.
Problemy zaczynają się gdy w wyniku gwałtownego przyhamowania niebezpiecznie zmniejsza sie
odległość bezpieczna do poprzednika. Jeżeli w takiej sytuacji usilnie dąży się do zachowania odstępu
dalej zwalniając - prowadzi to do coraz mniejszych szans dla pojazdów z tyłu - i w
konsekwencji dochodzi do karambolu w dalszej części kolumny. Kalkulator przy założeniu
identycznego postępowania każdego kierowcy poda, który to będzie samochód.
Kalkulator wyliczy też prędkość fali reakcji na hamulec poprzednika. Fala ta biegnie w kierunku
przeciwnym do ruchu pojazdów kolumny. Czym większa prędkość tej fali tym lepiej.
Niebezpiecznie się robi gdy ona zatrzymuje się a tragicznie gdy podąża wraz z kolumną.
Analizując sytuacje można zauważyć sposoby ratowania się od i w karambolu:
1. Prędkość dostosowana do widoczności;
2. Odstęp bezpieczny zależny od prędkości, stanu jezdni i aktualnego czasu reagowania;
3. W momencie przyhamowania kolumny dojeżdżać maksymalnie do przodu - NIE zatrzymywać się szybciej
niż wymaga tego sytuacja z przodu.
W ten sposób tworzy się szanse dla tych z tyłu.
4. Przy braku miejsca na zatrzymanie o ile tylko szansa na omijanie to lepiej omijać i dalej jak
najdalej do przodu.
5. Jeśli uderzać to centralnie. Po uderzeniu natychmiast ewakuować się z pojazdu poza teren rażenia.
Wersja testowa.
Wyliczy średnie zużycie paliwa na 100km, poda koszt przebiegu 1 km wg ceny paliwa.
Wyliczy średnio roczne koszty utrzymania samochodu, poda całkowity koszt przejechania 1 km.
Wyliczy niezbędną widoczność pociągu w przypadku zatrzymania się przed przejazdem oraz w przypadku
przejeżdżania z określoną prędkością.
Pokaże trókąty widoczności w skali.
Widoczność przed przejazdem kolejowym jest podstawą bezpieczeństwa w tym miejscu.
W przypadku braku możliwości jej uzyskania kierowca musi liczyć na sprawność dróżnika, na
sprawność sygnalizacji.
Wersja testowa.
Na podstawie średniej prędkości pojazdów, średniej ich prędkości kalkulator poda godzinową
przepustowość drogi, miejsca zatoru. Obliczy szybkość narastania zatoru przy podanych parametrach i
poda czas przejechania poprzez godzinowy zator.
Kalkulator poda również możliwy czas przejazdu na podstawie długości zatoru i aktualnej
prędkości poruszania się.
W zależności od prędkości początkowej, pochylenia drogi, stanu hamulców i stanu jezdni
kalkulator poda możliwości zatrzymania, prędkości uzyskiwane w miejscu docelowym z uwzględnieniem
swobodnego toczenia, hamowania, przyspieszania.
W obliczeniach nie uwzględniono oporu toczenia i oporu powietrza.
Droga hamowania na spadku znacznie się wydłuża. Kalkulator policzy w jakim stopniu.
Warto brać to pod uwagę dobierając prędkość do możliwego zatrzymania się.
Morał - w niekorzystnych warunkach z górki trzeba jechać wolniej niż pod górkę!
Skrzyżowania aby były bezpieczne winny mieć zapewnione określone pole wzajemnej widoczności w
szerokości i wysokości.
Można sprawdzić wpływ niesprawności jednego z kół ale również określić możliwą drogę
zatrzymania,
drogę hamowania przy innej relatywnie przyczepności określonego koła do jezdni.
Umożliwi wyliczenie prawidłowego czasu międzyzielonego sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniu.
Umożliwia równocześnie sprawdzenie obliczonego jak i zastosowanego czasu pod względem
kolizyjności.
Z analizy wzorów i procesów wynika, że największym zagrożeniem na skrzyżowaniu
sterowanych sygnałami świetlnymi jest:
1. Szybki wjazd, wejście na początku zapalającego się sygnału zielonego;
2. Wolny wjazd, wejście długiego pojazdu w końcówce palenia się sygnału żółtego przy
zmianie na czerwony.
3.Każdy wjazd przy czerwonym.
Przy wprowadzonych parametrach pokaże możliwości zatrzymania się przed sygnalizatorem żółtym,
czerwonym.
Pokaże wpływ prędkości na ryzyko wjazdu za sygnalizator czerwony.
Obliczy odległość krytyczną od sygnalizatora - pułapkę - w której po podanym sygnale żółtym
powstaną ograniczone możliwości zatrzymania bądź przejechania skrzyżowania.
Pozwoli dobierać prędkości, które w zadanych warunkach zapewnią bezpieczeństwo.
Pozwoli określić minimalną cenę kursu nauki jazdy wg podanych parametrów.
Praca instruktora to m.in. codzienne oddychanie spalinami innych pojazdów, to ciągły stres związany
z nieprzewidywalnymi reakcjami kursantów i innych na sytuacje drogowe, to siedzący tryb pracy.
Skutki wiadome.
UWAGA: Skróty myślowe i zestawienia nie mogą być podstawą rozstrzygnięć prawnych!
Podstawą prawną są Dzienniki Ustaw, Rozporządzenia Rady Ministrów,...
Wszystkie przedstawiane prace są mojego pomysłu i wykonania - podlegają ochronie praw autorskich.
Wymagają ciągłego udoskonalania ale ...
Copyright © 2002 - 2012 Stanisław Kwartnik . Wszelkie prawa zastrzeżone.